[ Pobierz całość w formacie PDF ]
.Bezrobocie idzie wyra�nie w parze z niezadowoleniem, apati� i poczuciemzagro�enia.Jest to �a�osny stan ducha, którego spo�ecze�stwo dobrobytu ch�tnienie zauwa�a".Osobowo�� autoteliczna.Mówi�c o satysfakcji z pracy, mo�emy przej�� do s k � a d o w y c h r e c ep t y n a s z c z � � c i e.Otó� okazuje si�, �e aby mie� poczuciezadowolenia, satysfakcji trzeba dzia�a� i to dzia�a� w kierunku wyznaczonegocelu, który wydaje si� mie� sens.Ludzie o nieskomplikowanej psychice prze�ywaj� uczucie przyjemno�ci, wykonuj�crzeczy proste, przy których ca�kowicie si� zapominaj�.Cz�sto jednak warunkiemkoniecznym jest d u � y w y s i � e k f i z y c z n y albo a b s o r b uj � c a p r a c a m y � l o w a.Ludzie o takiej w�a�nie autotelicznej osobowo�ci, aby poczu� si�usatysfakcjonowani musz� postawi� sobie zadanie dostatecznie trudne, tak abywymaga�o od nich zaanga�owania maksimum umiej�tno�ci.Poni�ej takiego poziomuwymaga� doskwiera im znudzenie, odczucie banalno�ci powtarzania si�, stratyczasu.Podobno nagrod� za sprostowanie wyzwaniu jest poprawienie si� wewn�trznejintegracji, wzrost samooceny, ja�niejszy autoportret.Dzia�ania takie mog� by� bardzo ró�ne.Cz�� ludzi o osobowo�ci autotelicznejdoznaje satysfakcji po specyficznym rodzaju aktywno�ci fizycznej."Zmuszanie cia�a do wyczynów dzia�a jak narkotyk.Alpini�ci na pionowych�cianach skalnych znajduj� si� u szczytu szcz�cia.p�ywacy d�ugodystansowidoznaj� orgiastycznych prze�y�.podobnie jak wiele osób uprawiaj�cychnami�tnie jogging".Osobowo�� autoteliczn� ma tak�e wielu naukowców i intelektualistów.S� onipredysponowani do stanów okre�lanych mianem flow (uniesie�) i kairos(uszcz�liwiaj�cych ol�nie�).Tak�e muzycy, np.skrzypkowie "unosz� si�" cz�stow �wiat harmonii niebieskich sfer.Pisarze , którzy pokonaj� ju� "horror vacui"wobec pustych kartek papieru, doznaj� ekstatycznego zalewu s�ów.chirurdzy,szczególnie potrafi�cy si� koncentrowa�, jako �e w ich r�kach spoczywa ludzkie�ycie, porównuj� wielkie operacje z dzia�aniem heroiny".Wielka koncentracja.Tu w�a�nie napotykamy na wa�ny trop.Satysfakcja z dzia�a� osób stawiaj�cychsobie trudne zadanie do wykonania, po cz�ci wynika ze stanu d�ugotrwa�ejkoncentracji na osi�ganiu wyznaczonego celu.Wed�ug jednego ze znanych badaczy "uwarunkowa� szcz�liwo�ci" z University ofChicago, Amerykanin w�gierskiego pochodzenia Mihally Csikszentmihalyi: "w staniewielkiej koncentracji �wiadomo�� i dzia�anie stapiaj� si�, wszystkie troski.,uwaga skierowana jest wówczas niby obiektyw tylko na pewne ograniczone polebod�ców.cz�owiek ma koj�ce poczucie, i� zachowuje pe�n� kontrol� nadobszarem zainteresowania, b�d�cym w takiej chwili jego ca�ym �wiatem i odbieraze� wyra�ne sygna�y, mówi�ce o sukcesie.w takich sytuacjach nie my�li si� ojakimkolwiek wynagrodzeniu czy uznaniu, nie ma si� równie� �adnego poczuciaobowi�zku, sukcesem jest wy��cznie udany rezultat dzia�ania i d o p i � c i ew y z n a c z o n e g o s o b i e c e l u (w�a�nie ów autotelizm).Tow�a�nie t�umaczy w/w wynurzenie chirurga, czy wyznanie pewnej tancerki, któramówi, i� na scenie ma "niewyczerpan� energi�" lub wyznanie aktora, którystwierdza, �e "staje si� wtedy jednym z tym co robi!".Jak widzimy stany teprzypominaj� nieco stany transu, stany medytacji.Co stoi jednak do dyspozycji, prócz pracy z wyznaczonym celem i tzw.wielkiejkoncentracji.Pi�kno, natura, pogoda."Bardzo pozytywnie wp�ywa na nastrój estetyka otoczenia" - pisze Ariane Barth."W elegancko urz�dzonym pomieszczeniu osoby badane czu�y si� lepiej, alejednocze�nie zmniejsza�o si� ich zadowolenie z w�asnego mieszkania, pozbawionegocech luksusu.W mi�ym otoczeniu ci sami ludzie byli te� o wiele sympatyczniejsini� wtedy, gdy umieszczano ich w ciasnym, za�mieconym, duszym i ha�a�liwymlaboratorium.Brzydkie otoczenie i ba�agan niektórych miejscowo�ci i regionów wspó�gra zponurymi minami mieszka�ców.Okazuje si� jednak, �e korzystne oddzia�ywaniekategorii estetycznych jest zazwyczaj mo�liwe dopiero po odpowiednimwytrenowaniu, b�d� przynajmniej zwróceniu uwagi na warto�� wytworów sztuki iinnych form estetycznych.Kszta�cenie si� w tym kierunku jest wi�c wysoceop�acalne.Dostrzeganie pi�kna mo�e dostarcza� instensywnych, pozytywnychwzrusze�.Co dziwne, nawet bez kszta�cenia si� i treningu podobne efekty wywo�uj� równie�urzekaj�ce krajobrazy, bujna ro�linno��, widok gwiazd, a przede wszystkimpejza�e z �yw� wod�.Widoki te mog� wprawi� nawet w stan oszo�omienia.Nicdziwnego wi�c, �e w Stanach Zjednoczonych nadawany jest obecnie 24-godzinyprogram, który jest transmisj� na �ywo obrazów fal morskich odbijaj�cych si� odbrzegu morskiego.Podobnie dzia�a� znany program Landscape (pejza�e + spokojnamuzyka) nadawany przez satelit� ASTRA na pocz�tku jego dzia�alno�ci.Z tegosamego powodu rozpowszechniana jest psychoterapeutyczna kaseta "Ocean".Namarginesie nieniejszego wywodu, z ca�ym przekonaniem chc� stwierdzi� tutaj, �etaki relaksacyjny program typu Landscape, wbrew jego monotonii i ma�ej"agitacyjno�ci" bardzo by si� w naszym kraju przyda�.W�a�nie; zw�aszcza, i� unas cz�sto nie dopisuje p o g o d a, a telewidzów usi�uje si� obarczy� idosmuci� przez problemy techniczne wysokoop�acanych ministrów.Stwierdzono, �eprzy ciep�ej, s�onecznej pogodzie, kiedy wilgotno�� powietrza utrzymuje si� naniskim poziomie, ale s�o�ce zanadto nie pali, u osób badanych wzmaga si� ogólnezadowolenie z �ycia.Pod �rednimi szeroko�ciami geograficznymi, w �adne dniludzie u�miechaj� si� ch�tniej! Efekt ten zanika jednak na wskutekprzyzwyczajenia.W okolicach o sta�ym, ciep�ym, s�onecznym klimacie barometrnastrojów nie wskazuje przeci�tnie �adnych wy�szych warto�ci.By� mo�e wa�najest tu wi�c niejako z m i a n a n a l e p s z e
[ Pobierz całość w formacie PDF ]